Bir besteci «Gün gelecek bestecilerle mühendisler el ele verip çalışacaklar» demiş ve bu sözünü de hayatının son yıllarında yine kendisi gerçekleştirmiştir. 1958 Brüksel sergisinde mimar Le Corbusier'in işbirliğiyle bir sanatlar bileşimi (mimarlık, müzik, resim) olarak hazırladığı «Poeme Electronigue» adlı eseri on beş kanaldan stereofonik olarak yayınlanıp seyirciyi çepeçevre sararak ışıkla, renkle, hareketle, mimarlıkla birleşmesi bakımından bestecinin müziği uzay boyutlarında düşündüğünün örneğidir.

Bu tür müziğe somut müzik de denmesinin nedeni, eseri meydana getiren seslerin, doğada her an var olan sesler olması ve diğer müziğin soyut dünyasına karşın elle tutulur gerçekleri getirmesidir.

Elektronik müziğin bu gün için en ünlü ve türünün klasikleşmiş eserleri Varese'in DESERTS ve POEM ELECTRONIGUE, Stockhausen'in GENÇLERİN ŞARKISI ve KONTAKTE adlı eserleridir.

Elektronik müziğin bu gün dayandığı en ileri araştırma, ultrasonik (duyum ötesi) seslerdir.

Henüz denemeleri yapılan ve kulaklarımıza tamamen yepyeni bir ses dünyasının kapılarını açan ultrasonik ses aygıtları tamamen duyum ötesinde kalan sesleri üstün yükselticilerle duyulur hale getirmek ve bu seslere kumanda edebilmek yolundaki girişimlerdir.

Anlaşılacağı gibi, tamamen geleceğe yönelik çalışmalardır. Sırf geleceğin insanını bir sürü teknik kargaşanın içerisinde müziksiz bırakmama çabası... Acaba onu bir nebze rahatlatabilecek mi?

POP MÜZİKTE

1965'lerde başlayan Underground (yeraltı) müziği, kendi içinde kollara ayrılarak Psykodelic müziği ve uzay müziğini çıkarmıştır.

Pop müziğin basit ve fazla ticari yönüyle yetinmeyip müziği derinlemesine uygulamak amacında olan ileri düşünceli gruplar ve müzisyenler, ön saflardan çekilip «undergound müziği» ortaya çıkardılar. Bu tür, yüzeydeki eğlencelik pop müziğin yerine müzikte düşünceyi getiriyor; temellerini klâsik ve caz müziğe dayandırarak gücünü arttırıyordu.

Getirilen bu düşünce yönü, sonraları tek amaç olarak ele alınıp sadece kafaya hitap eden (salt enstrüman veya kelimelerle) «psykodelic» türü ortaya çıkardı. Bu alanda Amerika'da iki güçlü grup, «Wanilla Fudge» ve «Doors» türün en güzel örneklerini verdiler.

Buna karşın İngiltere'de bu alanda bir grup çıktı ve konumuzu ilgilendiren gerçek bilimkurgu uzay müziğinin temellerini attılar. (Burada bilimkurgu'nun sadece uzay olarak ele alınmadığı, ancak ilk örneklerinin enstrümantal olması açısından elde edilen seslerin bu atmosferi taşıdığını belirtmek isterim) İlk long play'in adı «A Saucerful of' Secrets» ve gerçek bir «progressif» uzay müziğidir. Aynı zamanda UFO adlı bir kulüpte sahneye çıkmaktaydılar. Bu da grubun bilimkurgu ile yakınlığına ilginç bir noktadır. Sonraları «More» albümlerinde aynı türü devam ettirdiler. «Atom Hart Mother» ise kelimelerle geleceği anlatma yolundaki ilk albümleri oldu. Ardından «Dark Side of the Moon» ve «Wish You Where Here» albümlerinden bazı bölümler. Yine İngiliz King Crimson, ilk albümleri «The Court of the Crimson King» ile düşündürücü müziğe gelecek kaygılarını kattılar.

Bu albümde «21th Century Schwordman», bu türünün en iyi örneği oldu. Ve uzay fikrinde «Moon Child» adlı parça...

İkinci albümleri «Wake up the Poseidon», mitolojideki denizler tanrısının uyanışını anlatır, ilginç efektlerle.

Gitarist Jimy Hendrix. bir albümünde «3th Stone From the Sun» (Gü¬neşten üç taş) adlı parçası ile uzay müziğine yaklaşmıştır.

Bu gün bir çok yeni grup bilimkurguyu müziklerinde kullanmaktadırlar. Orgcu Rike Wakeman, Jules Verne'in aynı adlı eserini müziklerini ve «Arzın Merkezine Seyahat» adlı Long play'i çıkarmıştır.

Emerson grubu, «Tarkus» adlı hayali bir gelecek canavarı yaratarak aynı adla bir albüm yapmıştır; ve sahnede de bu canavarla «Mantikor» isimli başka bir canavarı maket halinde ışık oyunlarıyla dövüştürerek ilginç görüntüler elde etmektedirler.

Queen, Kiss, Ufo, Krayutwork gibi gruplar, Alice Cooper gibi şarkıcılar sahneye uzaylı veya fantastik korku giysi ve makyajlarıyla çıkarak, bu türde gösterilerle müzik¬lerini sunmaktadırlar.

David Bowie adlı şarkıcı ise «Dünyaya Düşen Adam» adlı bilimkurgu filmiyle bu türe katılmış ve ilk çıkışını da «Space Odity» adlı bilimkurgu parçasıyla yapmıştır.

-devam, Sayfa:3-