HUGO GERNSBACK

BİLİM KURGU öyküleri içerdikleri fikirlere göre sınıflandırılırlar: Yıldız Uçuşları, Başka Canlılarla Karşılaşma, Gezegenlerde Kolonileşme, Galaksi imparatorlukları, Dünyanın Geleceği, Zamanda Yolculuk, Robotlar ve Elektronik Beyinler, Mutanlar, Parapsikoloji (Telepati-Telekinezi-Zihin Okuma-Clairvoyance-ESP:Extra : Sensory Perception) gibi. 19. Yüzyılın ilk yarısından bu yana BK edebiyatında birçok konu alanı ortaya çıkmış; bilime ve mantığa ters düşmeyecek yolda işlenen fikirlerin (hayal-buluşların) büyük bir çoğunluğu son elli yıl içinde gerçek haline gelmeğe başlamıştır. Radar, atom denizaltısı, robot, elekronik beyin, uzay uçuşları, yapay uydu1ar ve benzerleri yanı sıra bugün bizlere son derece olağan gelen ve günlük yaşamımızda kullanmağa alıştığımız birçok buluş, gerçekleşmelerinden çok yıllar önce bk eserlerinde yer almışlardı. Örneğin JULES VERNE'nin romanlarındaki hayal ürünü birçok buluşun bugün gerçekleşmiş olduğunu biliyoruz.

BİLİM FALCISI JULES VERNE

Fakat yazar olarak değilse bile ileriyi görme açısından en az JULES VERNE kadar ilginç bir başka yazar da 20.Yüzyıl başında ortaya çıkan ve bu edebiyat türüne, onu aşk, polisiye tarihi, siyasi, gizli ajan, korku, vb. romanlardan ayırmak için Bilim-Kurgu (Science-Fiction) adını veren Lüksemburglu HUGO GERNSBACK oldu.

1884 Doğumlu GERNSBACK, yirmi yaşından sonra ABD'ye giderek yerleşmiş ve 1926 Nisan ayında AMAZING STORIES (Şaşırtıcı öyküler) dergisini yayınlamağa başlamıştı. Kapakta iri harflerle basılmış ve derginin türünü belirten "The Magazine of Scientifiction-Bilimsel Kurgu Dergisi" yazısı okunmaktaydıBu yeni derginin Haziran 1929 tarihli birinci sayısında ilk kez SCIENCE-FICTION (BİLİM-KURGU) sözcüğü kullanılmıştı. Gernsback baş yazısında "niçin olmasın" diyordu; "eğer gezegenler arası yolculuk, Merih ile haberleşme, Yıldız Gemileri, ölüm Şuası, insan Beyni Nakli, antigravite gibi bilimsel buluşlar bugün gerçekleşmemişse yarın çekleşeceklerdir.

Böylece HUGO GERNSBACK, Sinema, Çizgi Roman ve Televizyona da yansıyan bu edebiyat türünün isim babası oluyor ve (gerek çıkardığı dergiler gerekse bu dergilerde yer verdiği yeni yazarlarla bk'nun gelişmesine büyük katkıda bulunuyordu. (Science-Fiction'ın dilimizde karşılığı olan Bilim-Kurgu'nun isim babasıysa, tanınmış gazeteci yazar Orhan DURU'dur.)

Orhan DURU ile Röportaj

Bu nedenle HUGO adına 1953 yılından itibaren BK türünde bir de ödül konmuştur. (Ilk HUGO ödüllerin Roman dalındakini ALFRED BESTER'in dilimize 1971'de "Anarşist" adıyla çevrilmiş olan "THE DEMOLISHED MAN" adlı ünlü eseri kazandı.)

DEMOLISHED MAN

İşte sizlere kısaca tanıtmağa çalıştığımız GERNSBACK, ilk iki ünlü dergisi Amazing Stories ve Science Wonder Stories'ten çok önce, kurucusu olduğu ve dünyanın ilk teknik radyo dergilerinden biri olan Modern Elecktircs'in 1911 Nisan sayısında sürekli bir romana başlamıştı: RALPH 124 C 41

Bu romanda bir süper adamın 2660 yılında kız arkadaşını kurtarmak için Güneş Sistemi boyunca bir Merih'liyi izlemesi anlatılmaktaydı, Ralp'ın uzay gemisinde yer alan "Gyroscopic" adlı anti-gravite aygıtı, yine aynı gemide bulunan güneş enerji tesisleri; televizyon (evet, 1911 yılında televizyon!) ve benzeri bir yığın önbuluş'un aksine bugüne kadar gerçekleştirilemeyen birkaç buluştan biridir.

Edebî açıdan bugün için okunamaz hale geldiği ileri sürülen bu eseri kuşkusuz o zamana göre değerlendirmek gerek. Fakat ya geleceğin teknik imkân ve buluşlarını önceden görüp anlatmış olması...

İşte birkaçı: Uzay uçuşları tekniği, flüoresanla aydınlanma ve bu şekilde harflerle yapılan reklâmlar, cam elyafından möble, manyetik kayıt, görüntülü telefon, uyku sırasında eğitim, otomatik ambalaj, paslanmaz çelik, Hertz dalgalarıyla maddenin nakli, iklimin kontrol altına alınması vb.

Bazılarının gelecekte gerçekleşeceğini kabul edebileceğimiz bütün bu saydıklarımızdan çok daha şaşırtıcı bir önbuluş, bu sürekli romanın XI. bölümünde yer alıyordu: Prensibi ve çalışma tarzıyla Radar, üstelik şekli de çizilerek anlatılmıştı, gerçekleştirilişinden en az çeyrek yüzyıl önce.

HUGO GERNSBACK'ın açtığı yolda zamanla yeni bk dergileri de yayın hayatına atıldı. Böylece birçok bk yazarı yetişti. Bu arada bazı değişik yazış şekilleri de denenmeğe başladı. Bu ilginç denemelerden ikisini nakledelim: 1935 Yılında "Fantasy Magazine" dergisinin editör'leri 5 bilim kurgu ve 5 fantezi yazarına birden, bir teklifte bulundular:

Belli bir ortak tema üzerine bir öykü yazmak. Şöyle ki yazarlardan her biri 2-3 sayfa yazıp kalemi bir sonrakine bırakacak.

-DEVAM-