Geçtiğimiz iki ay içinde TV, radyo ve sinema alanlarında BK konusunda yayınlanan programlar, dizi filmler ve filmler, konunun yayımcılar açısından da benimsendiğini göstermektedir. Gerçi dinleyici ve izleyiciler, bu tür yapımlara ilgi gösterdikleri halde, yeterince bilinçli değillerdir. Kimi macera, kimi korku ve polisiye olarak yaklaşımda bulunuyorsa da, burada yayımcıların eğitimi de söz ko¬nusudur. Bilim kurgu ile kurgu bilmi ayıramayacak kadar veya ikisinin de aynı anlamı taşıdığını sanacak derecede dalgın, hatta bilgisiz kişiler bulundukça, dinleyenleri ya da izleyenleri yanlış eğitmek, hatta hatalı be¬yin yıkamak diyebileceğimiz tehlikeli duruma da düşeceklerdir.

Sözgelimi TRT Ankara Rad¬yosu II. programında Erol Tulay tarafından başlatılan "Bilim-Kurgu ve Müzik" adlı yapımda, sözcüğün kökeninden gelen tanım ve Türk Dil Kurumu'nun karşılığı doğru olarak kullanılırken; Televizyon İdaresi hâlâ uykusundan uyanamamış, hata üstüne hata yaparken, milyonlarca izleyicisinin beynini yıkayan bir yanlışlıklar kutusu haline gelmiştir. Bu nasıl bir yönetimdir ki üst kademedeki kişiler uyarıldığı halde, metin yazarlarına yanlışları düzelttirilmemiş ve denetim mekanizmasında takılıp kalmamıştır. Türk Dil Kurumu üyeleri ile açık oturumlar düzenlenirken, eski ve yabancı sözcüklerin karşılıkları üzerinde konuşurken, öte yanda kendi elemanları, bu terimleri yanlış kullanmakta ve diğer yayın organlarına da hatalı bilgi vermektedirler.

Şimdi Zaman Tüneli ve Logan'ın Kaçışı dizilerindeki anonslara bir göz atalım:

... Sayın İzleyiciler, bu akşam yeni bir kurgu-bilim yapımına başlıyoruz: Zaman Tüneli (veya Logan'ın Kaçışı).

Çeşitli yazılarımızda olduğu gibi bilim-kurgu ile kurgu-bilmin arasındaki farkı TV idaresine de duyurmuştuk. Aslında bunu bir Türk Dili sözlüğünü açarak kendileri de yapabilirlerdi, lüzum bile görmemişler... Milyonlarca kişiye seslenen bir yayın organındaki yanlışlık, affedilmez bir hatadır. Eğer elemanlar Türkçeyi iyi biliniyorlarsa eğitilirler, ya da bu görevden alınırlar.

Bilim kurgu sözcüğü, İngilizce aslı Scientific Fiction sözünden gelmektedir ki, bilimsel kurgu, tasarı, yapım anlamına gelir. Türk dil kurumu, sözcüğün genel kullanımı olan Science-Fiction şeklini almıştır.

Anlamı açıktır, bilim temel alınarak bir yapım ortaya konmuştur. Nasıl ki tarihsel roman, psikolojik roman, aşk romanı vs.'de, yapımın dayandığı temel anlaşılıyorsa, burada da esas, bilimdir!

Kurgu bilim sözcüğünü açalım, nasıl anlamlar ortaya çıktığına bakalım: Kurgu bilim, kurgusal bilim yani, yabancı dile çevirirsek fictional science. Bunu, konuyu bilen yabancılar duysalardı, acaba tepkileri ne olurdu? Gülerler miydi, kızarlar mıydı, bilinmez... Ama bir gerçek, sözcük anlamıyla bir olgu ortaya çıkmaktadır bu durumda: Kurgu, tasarım, hayal gücü üzerine bir bilimsel çalışma. Yani biyoloji bilimi, astronomi bilimi, fizik bilimi ya da hayal bilimi (?). Sözlüğü açıp hayalî, uydurma bilimin karşılığına bakarsanız SAFSATA sözcüğü ile karşılaşırsınız. Şimdi, bu sözcüğü yerine koyarak, yapılan anonsu bir kez daha inceleyelim:

... Sayın izleyiciler, bu akşam yeni bir safsata yapımına başlıyoruz: Zaman Tüneli (veya Logan'ın Kaçışı).

Gördünüz mü anlam ne denli değişiyor?! Yayınlanan safsata mıdır? Eğer öyle ise, TV idaresi kanunlara göre (bunu hem de kendi ağzından kabullendiği için) suç işlemiş olmaktadır. Eğer cümle, izleyicilere bu şekilde ulaşsaydı, ertesi günkü yayın organlarımızda nasıl bir tepkiyle karşılaşırdı, acaba? Bana öyle geliyor ki, konu meclise kadar yansıyabilirdi, milyonlarca kişiye safsata yapımı sunulduğu için.

Bilimsel temellere dayanan bir eser sunmak nerede, hayali, uydurma bilim yapmak nerede?

Beyler, Cumhuriyet'in 56.yılında ve Türk Dil Kurumu'nun 50.yılında, Türkçemizi doğru kullanmayı öğrenelim. Bunun zamanı geldi de geçiyor bile... Yine aynı şekilde, bazı yayın organlarımızın da bilimkurgu sözcüğünü yanlış kullandıklarını görüyorum.

Bazı gazete, dergi ve mecmualarda, hatta bilimsel kitaplarda, hâlâ hayal-bilim, bilimsel-hayal ve kurgu-bilim sözcükleri yayınlanmaktadır ki, konuyu tanımlama açısından TV idaresinin hatalı tutumu göze çarpmaktadır. Ayrıca konu başlığı atarken kurgu-bilim, yazıyı yayınlarken bilim-kurgu sözcüğü kullanılmakta ve aynı yazıda anlam olarak ters tanımlar ortaya çıkmaktadır. Yayımcı meslektaşlarımın bir kez daha dikkatli olmalarını ve elemanlarını uyarmalarını dilerim.