logo.evren.2.jpg

1977, SAYI:12
EVRENDE TEK BAŞINA
BK'cunun DÜNYASI
CİNAYET-FAKTÖR: SONSUZLUK
UNA-1
BİLGİSAYAR ŞİİRLERİ
BİYONİK İNSANLAR GERÇEK Mİ? - 3
ÖLÜM IŞINLARI - 2
Yeni Dizi: UZAY 1999
BARBARELLA
BK'nun TARİHÇESİ-3
BİLİMSEL HABERLER
UNUTULAN GEZEGEN-11
Evren Bir Şaka mı?-8
TV-RADYO-SİNEMA

BK'nun TARİHÇESİ-3


bk_tarih_esi.ba_l_k.jpg

Bilim Kurgu nedir? Neyi amaçlar? Nasıl ortaya çıkmıştır? Robotlar, Bilgisayarlar, Dünyanın Sonu, Zamanda Yolculuk, Fantastik Gerçekçilik nasıl işlenmiştir? Bilimle bağlantısı nasıldır?
(3)

Sırada bir başka Fransız yazarı var, Retif de la BRETONNE. "La découverte Australe" adlı eserinde, kaybolmuş bir dünyanın hayalî toplumunu anlatır. Yine aynı yazar 8 yıl sonra "anticipation" sınıfına giren "2000 Yılı" veya "la Régénération" adlı bir eser yayınlar.

Bu yıllar üzerinde durmuşken Thomas MORE'un "Utopia"sına, BACON'un "Yeni Atlantis"ine de değinebiliriz; zira bu yazarlar daha çok kendi görüşlerini açıklamak için yenidünyalar yaratına yolunu tutmuşlardır.

Mary SHELLEY adlı bir kadın şair 1817 yılında piyes için "Frankestein" adlı muhteşem bir roman yazar. Eser birden çok tutulur ve klasikler arasına girer. Defalarca basılır, dünyanın bir çok ülkesinde. Bununla yetinilmez sinema sayesinde filme aktarılır. Birçok yazar aynı adı kullanarak benzer romanlar yazar, sergiler oluştururlar. Brian ALDISS, bu romanda bilimkurgunun doğuşunu, kaynağını gördüğünü söyler ve yine ona göre bilimkurguya ait ilk gerçek eser budur!

Bütün araştırıcıların hataya düşmeden söyleyebilecekleri bir isim vardır: Amerikalı yazar ve şair Edgar Allan POE. Allan POE, Jules VERNE ve H.G. WELLS ile birlikte bilimkurgu'nun 3 yaratıcısından biridir.

M.WOLDEMAR olayı üstünde, gerçek adıyla 1845 yılında yayınladığı eserinde gizli bilimlere çağrıyı anlatır ve yine bu eserde Science Fantasy (Bilimsel Fantazi'yi de görüyoruz. 1837 yılında yayınlandığı bir başka kısa romanı olan "Arthur Gordon Pym'in Maceraları"nda başka bir uzay ve zamandan gelen yabancılarla ilişkileri anlatmaktadır. Bütün bilimkurgunun geçmişini ve bugününü belirlemeye çalışan yazarlarda görüyoruz ki, Allan POE, bazı eserleri ile, tam bir bilimkurgucu sayılmaktadır.

Yine bu yıllarda bilimkurgu'nun bir başka yaratıcısı olan büyük yazar Jules VERNE'i görmekteyiz. Jules VERNE, tamamen bilimsel düşüncelerden hareketle yazmıştır eserlerini. Hiç uydurukçuluğa kaçmamış, bilimsel görüşler elde etmek için de "Ay Kulübü" adlı bir dernekten yararlanmıştır. Zaten bu kulübün adı, hemen hemen bütün eserlerinde görülmektedir.

O yıllarda bilimkurguya "anticipation" adı veriliyordu ve Jules VERNE ise tamamen bilimsel "anticipation" eserleri yazmıştı. 1864'te yayınladığı "Arzın Merkezine Seyahat"ı, "Arzdan Ay'a Seyahat" adlı eseri izledi. Bunlardan başka "Ay Etrafında Seyahat", "Denizler Altında 20.000 Fersah", "Hector Servadac", "Robur le Conquérant", "Maitre du Monde", "Sihirli Ada", "La chasse aux météoresé, "Ezeli Adem" başlıca bilimkurguya giren eserleridir,

1886 yılında Sir Rider HEGGARD adlı bir İngiliz, "She" adlı tanınmış romanını yazdı. Yazar bu eserinde Afrika'nın göbeğinde yaşayan ölümsüz bir kraliçeyi anlatıyordu. Bu eser de Science Fantasy dalında POE'ninki kadar büyük bir rol oynadı. Birçok yazara esin kaynağı oldu. Bunlardan biri de L'Atlantide adlı eseriyle Pierre BENOIT'dır. Bu eser filme de alındı.

Yine aynı yıl İngiltere'de Robert Louis STEVENSON, tamamen bilimkurguya giren bir eser yayınladı: "Dr. Jekyll and Mr. Hyde". Yazar, bir kimyasal maddenin insan kişiliği üzerinde yaptığı etkiyi anlatmaktaydı. Normal yaşamında sakin bir insan olan Dr. Jekyll, bir kimyasal maddeyi içince geceleri kötü bir kişiliğe bürünmekteydi. Bu eser de sinemaya birçok kez uyarlanmıştır.

Gelecek Sayı:
DÜNYADA BK AKIMI NASIL GELİŞTİ?

flash_gordon.k3.jpg

Belçika asıllı J, H. ROSNY, 1887 de "Les Xipéhuz" adlı bir eser yayınladı ve insanla ilk madensel yaratığın karşılaşmasını anlattı. Bu sayede "Robotlar" da bilimkurgu sahnesine katıldılar.

Başta Hugo GERNSBACK olmak üzere birçok yazara etki eden Amerikalı Edward BALLAMY, 1887 de "Looking Back Wards, 2000" sosyalist ütopyasını yayınladı.

Sırada bilimkurgu'nun 3. yaratıcısı olan H. G. Wells vardır. Üzerinde durduğu başlıca konular: Sosyal ütopya, insan üzerindeki felsefî düşünce, zamanda seyahat, dünya dışı varlıklarla savaş ve görünmezliktir! 1896'da "Zaman Makinesi", 1898'de de "Dünyalar Savaşı" adlı önemli eserlerini yayınlamıştır.

Jack LONDON'un eserlerinin tamamını bilimkurguya sokamayız, fakat bu dalda bir - iki güzel eser vermiştir. "The Iron Heel" (Demir Ökçe) adıyla 1907'de yayınladığı eser, tam bir anti ütopyadır. 2000 yıllarında proletaryanın kapitalist sınırlarla nasıl sa¬vaşarak zafere ulaştığını bir tarih anlatır gibi yazmıştır. 1915'te yayınladığı "The Star Rover" (Yıldızlar Korsanı)'nda bir hücre mahkûmunun işkence sırasında kendini uyutarak zaman içinde yaptığı seyahatleri anlatmaktadır. "Before Adam"(Ademden Önce) adlı kitabında da bu tip konulara değinmektedir. 1917 yılında Amerikalı yazar Victor ROUSSEAU da aynı konular üzerinde durur. "La Messie du Cylindre", dünya üzerinde oluşan bir komünist terörü anlatmaktadır. Kitabında kullandığı ülke Rusya'dır ve romanın yayınlandığı yıllarda Rusya'da komünist toplaşmalar yeni başlamaktadır.

Bilimkurgunun oluşumu, 1920 yılları civarında sonuçlanmış, konuları belirlenmiştir. Artık bu oluşan temel üzerine katlar çıkılmaya başlanmıştır. Son elli yıldan beri o kadar çok eser verilmiştir ki, bunlar üzerinde detaylı bir şekilde durmak olanaksızdır. Sadece belli başlılarına değinmekle yetineceğiz.

Amerika'daki ilk örneklerden biri 1911 yılında "Modern Electrics" adlı dergide yayınlanan "Ralph 124” cl-2660 yılı'nın romanıdır; yazarı Hugo GERNSBACK'tır.

Bu şahıs modern Amerikan bilimkurgusunun babası sayılmış ve adına Hugo armağanı verilmeye başlanmıştır. Bu ilk eserinde aynı zamanda bir fizikçi de olan GERNSBACK, büyük füzeleri, radarları, flüoresanları, X-ışınlarının etkisiyle mutasyonları yazmıştır. 1927 yılında da "Amazing Stories" adlı bir dergi çıkarmaya başlamıştır. Bilimkurgu sözcüğünün isim babası olduğu gibi, ona bir kişilik de kazandırmaya çalışmıştır. Bu yüzden bir konu içine sıkışıp kalmayı kabullenmeyenler, onu eleştirmişlerdir.

zaman_makinas_.k.2.jpg

the_time_machine.jpg


bilimkurgu@x-bilinmeyen.com